यात्रा कार्डको परीक्षण गरिँदै। तस्बिर: फिनटेक काठमाडौं- सार्वजनिक बसको भाडा यात्रा कार्डबाट तिर्न सकिने भएको छ। फिनटेक इन्टरनेसनल कम्पनीले कार्डबाट सार्वजनिक बसको भाडा तिर्न सक्ने प्लेटफर्म विकास गरेको हो। कम्पनीले यसका लागि राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृति लिने प्रक्रिया अन्तिम चरणमा पुगेको र अन्य सरोकारवालासँग समेत छलफल गरिसकेको जानकारी दिएको छ।
फिनटेक इन्टरनेसनलले काठमाडौं उपत्यकामा चल्ने सार्वजनिक बसमा भाडा तिर्नका लागि यात्रा कार्डको विकास गर्न लागेको हो। यसका लागि कम्पनीले यातायात व्यवस्था विभाग, यातायात व्यवसायी, महानगरपालिका तथा यातायात मजदुर संगठनहरुसँग समेत छलफल गरिसकेको छ। सुरुवाती चरणमा उपत्यकाका एक दर्जन रुटमा चल्ने करिब १ हजार बसमा यात्रा कार्ड सिस्टम लागू गर्ने तयारी भइरहेको फिनटेकका प्रबन्ध निर्देशक हेमन्त अग्रवालले जानकारी दिए।
'यात्रा कार्ड कार्यान्वयनका लागि राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृति लिने अन्तिम चरणमा छौं,’ उनले भने, ‘योसँगै यात्रा कार्डका लागि आवश्यक पर्ने सिस्टम जडान गर्ने, कार्ड खरिद गर्ने व्यवस्था लगायतको कामलाई पनि अन्तिम रुप दिँदै छौं।' राष्ट्र बैंकबाट स्वीकृति आएको एक/दुई सातामा यात्रा कार्डबाट भाडा तिर्न सकिने व्यवस्था कार्यान्वयनमा आउने उनको भनाइ छ।
सार्वजनिक यातायात क्षेत्रलाई प्रविधिमैत्री बनाउने उद्देश्यले विगत दुई वर्ष लगाएर यो प्रणालीको विकास गरेको अग्रवालले बताए। ‘भारतलगायत विभिन्न देशहरुमा भएको सिस्टमलाई आधार मानेर हामीले नेपालमा यो प्रणालीको सुरुवात गर्न लागेका हौं,’ उनले भने, ‘यो प्रणालीमा उपत्यकाभित्रका रुट र त्यसको दूरीसमेत यकिन गरेर यातायात व्यवस्था विभागले तोकेको भाडाअनुसार पैसा तिर्न मिल्ने गरी सिस्टम बनेको छ।’
यात्रा कार्ड रिड गर्ने मेसिन हस्तान्तरण गरिँदै।कम्पनीका अनुसार काठमाडौं महानगरपालिकासहित उपत्यकाका सबै नगरपालिकासँग समन्वय गरेर यात्रा कार्ड खरिद गर्न बुथ बनाउने योजनासमेत अघि बढिसकेको छ। यात्रुले हरेक बस स्टपमा यात्रा कार्ड खरिद गर्न सक्ने छन्।
अग्रवालका अनुसार अहिले यो प्रविधिको परीक्षण केही सवारी साधनमार्फत भएको र अबको केही समयमा यसको औपचारिक थालनी हुनेछ। कार्डमार्फत भाडा भुक्तानी हुने प्रविधिले यात्रुलाई सहज र व्यवसायीलाई कारोबारमा पारदर्शिता हुने अग्रवाल बताउँछन्। सुरुमा उपत्यकाका सीमित रुटमा चल्ने बसमा यो प्रविधि प्रयोग भए पनि विस्तारै सबै रुटका बस र ट्याक्सीदेखि माइक्रोबसमा समेत यात्रा कार्ड प्रयोगमा ल्याउने उद्देश्य रहेको अग्रवाल बताउँछन्। यसका साथै क्रमिक रुपमा अन्य सार्वजनिक बसमा समेत यात्रा कार्ड लागू गर्ने योजना कम्पनीको छ।
यात्रा कार्ड लिन निश्चित रकम लाग्ने र यात्रुले आफूलाई इच्छा लागेअनुसारको रकम रिचार्ज गरेर राख्न सक्ने व्यवस्था फिनटेकले गरेको छ। 'यो कार्ड प्रयोगका लागि काठमाडौंका विभिन्न बस स्ट्याण्डमा बुथ राखिनेछ, जहाँबाट कार्ड खरिद गर्न र रिचार्ज गर्न सकिनेछ। सम्बन्धित सवारी साधनबाट पनि रिचार्ज गर्न मिल्ने गरी बनाइएको कार्डमा ५ सयसम्म राख्न सकिने गरी विकास गरिएको छ,' फिनटेकका अग्रवालले भने।
सवारी साधनमा जोडिएको प्रविधि तथा सम्बन्धित सवारीको सहचालकसँग भएको मेसिनमा कार्ड घोटेपछि तोकिएको भाडा नगदरहित प्रणालीबाट भुक्तानी हुनेछ। यस्तो प्रविधिबाट भुक्तानी गर्दा यात्रुले सवारी चढ्दा र ओर्लंदा कार्ड अनिवार्य घोट्नु पर्नेछ। यात्रा कार्ड प्रयोग गर्दा सरकारले तोकेभन्दा बढी भाडा तिर्नु नपर्ने, भाडा तिर्न खुद्रा पैसा नहुने जस्ता समस्या नहुने अग्रवाल बताए।
उनका अनुसार, बसमा यो प्रविधि जडानपछि दिनभर गरेको कारोबारको हिसाब बेलुका बैंक खातामा जाने व्यवस्थासमेत हुने भएकाले पारदर्शी पनि हुन्छ। यात्रा कार्ड अफलाइन स्टोर भ्यालू सिस्टममा आधारित रहेको उनको भनाइ छ।
कार्डको नमुनानेपाललाइभमा प्रकाशित सामग्रीबारे कुनै गुनासो, सूचना तथा सुझाव भए हामीलाई nepallivenews@gmail.com मा पठाउनु होला।